Dankt, dankt nu allen God

Deze rubriek geeft een indruk van diverse liederen die in het nieuwe Liedboek kunnen worden opgenomen. 

'Dankt, dankt nu allen God', 'Nun danket alle Gott', in liedboeken over de hele wereld komt het voor. Het klinkt als een bijbels lied - maar waar komt het nu precies vandaan? 

Tussen het Oude en Nieuwe Testament in staan een paar boeken of hoofdstukken die in sommige kerken niet bekend zijn: de deuterocanonieke geschriften. Ze zijn in het Grieks geschreven en werden achterwege gelaten op het moment dat alleen de Hebreeuwse en Aramese teksten van de Joodse bijbel geaccepteerd werden.  

In de Lutherse en Anglicaanse kerk behoren deze 'Griekse' hoofdstukken tot wat gewoon gelezen wordt in de liturgie. Juist de psalmachtige teksten kunnen prachtig klinken in de liturgie. Daarbij hoort het lied 'Dankt, dankt', de berijmde vertaling van enkele verzen uit Sirach 50.  

De tekst ontstond in een belegerde en geplaagde stad in Duitsland, in de grote oorlog van 1618-1648. De dichter, Rinckart, droeg zorg voor armen en gewonden, en gaf hen met dit lied troost. Dankbaarheid tilt het hart omhoog.
In de eerste editie bestond het lied uit vier lange regels. De melodie, in een goed tempo doorgezongen, neemt je mee. Maar in de loop van de eeuwen is de zangtrant veranderd. De 'puntjes en vlaggetjes' verdwenen zodat alle noten even lang werden, het tempo ging omlaag. Het lied werd in acht regels geknipt, met steeds een rust ertussen. Zo kent men het overal in de wereld, tegenwoordig: een stevig en stoer lied! Alleen in het Nederlandse Liedboek van 1973 kwam de originele melodie weer terug.  

Dat roept de vraag op: hoe 'correct' kan je zijn, in een tijd waarin steeds meer onderling verkeer plaatsvindt? Passen we de melodie weer aan aan de kerken overal om ons heen (Duitsland, Frankrijk, Engeland, Zwitserland), of houden we de vlotte zeventiende eeuwse melodie fier overeind? Of bieden we, zoals het Duitse Evangelisches Gesangbuch, twee versies?  

Bron: Liedboek voor de kerken 1973, Gez. 44.  

Roel A. Bosch