Jij zoekt mij: mens waar ben je

(1)
Jij zoekt mij: mens waar ben je?
Ik vlucht en schuil bij jou,
de bron waarin ik uitmond,
verlaat mij, blijf mij trouw... 

Zo begint een lied van een geheel eigen karakter. Over de zoektocht naar God, die tegelijk een verzet tegen hem lijkt te zijn. Hoeveel bijbel speelt er niet in mee! Aan de ene kant lijkt het op een psalm; herkennen we hier Psalm 139, 31? Duikt Jona op? Maar ook hoor je de eerste vraag die God in de bijbel aan de mens stelt: 'Adam, waar ben je?' De joodse filosoof Martin Buber heeft daar mooi over geschreven. En eigenlijk komen we zo ook direct bij de maker van het lied uit: Schalom Ben-Chorin. Duitser die Germanistiek studeerde, maar moest vluchten voor het nazisme, in Israël ging wonen, en levenslang op zoek was naar zijn broeder Jezus.  

Als gast op de Kirchentag in Duitsland sprak hij graag over zijn zoektocht. Daar klonk ook zijn lied: 'Und suchst du meine Sünde.' Het werd bekend en kwam ook in internationale verzamelingen van liederen terecht. Zo verscheen het in 'Colours of Grace', een bundel van de Wereldraad van Kerken. Bijzonder om het nu ook in Nederland, in een prachtige vertaling van Andries Govaart, te kunnen zingen, een eenvoudig lied met drie korte strofen, vol inhoud. 

Een vraag apart bij een lied als dit is: hoe spreek je 'God' aan? In het Hebreeuws en Duits is het vanzelfsprekend om 'Atta', 'Du', 'Jij', te zeggen. Ook in sommige Nederlandse dialecten is dat logisch. Voor anderen is het volstrekt ondenkbaar. Toch, in een lied als dit stoort het niet: het is geen gebrek aan eerbied of respect. De vertrouwelijke omgang vermengd met die grote afstand tussen God en mens, die het lied tekent, overstemt vragen over dat woordje 'jij'; het is een eerlijke aanspraak. Elk ander woordje zou hier niet passen, werd te beleefd, of te afstandelijk.  

(2)
Ik draai en keer me van je,
ik ga, kom bij je uit.
Jij wacht me in de verte,
ik weet je onderhuids. 

(3)
Jij, als ik kom of wegga
en als ik hier blijf, jij.
Mijn rechter en mijn pleiter
ben jij, ja, altijd jij. 

tekst: Schalom Ben-Chorin - 'Und suchst du meine Sünde'
vertaling: Andries Govaart
melodie: Kurt Bossler 

Colours of Grace 31
Vertaald in opdracht van de redactie, Interkerkelijke Stichting Liedboek. 

Roel A. Bosch